((GIS))مخفف سيستم اصطلاح ((Geography Information System)) است در فارسي گاه (( سامانه ي اطلاعات جغرافيايي )) ناميده مي شود كه در جهت ذخيره و به كار گيري اطلاعات جغرافيايي از آن استفاده مي شود.
به عبارت ديگر اين سيستم ها براي جمع آوري و تجزيه و تحليل كليه ي اطلاعاتي كه به نحوي با موقعيت جغرافيايي در ارتباط هستند به كار گرفته مي شوند اين اطلاعات ممكن است به صورت نقشه‚ جداولي از داده ها و يا فهرست هايي از اسامي يا آدرس ها باشند و كار كردن با اين حجم زياد داده ها با روشهاي معمول و غير كامپيوتري بسيار مشكل و وقت گير و در بعضي موارد حتي غير ممكن است هنگامي كه همين داده ها وارد يك GISمي شوند مي توان به راحتي انواع پردازش ها و تجزيه و تحليل ها را با صرفه جويي در هزينه و زمان انجام داد.
اولين نمونه از يك GIS ملي GIS كانادا يا CGIS بوده كه از سالهاي آخر دهه ي 60 به اين طرف به طور پيوسته استفاده شده است. همچنين در اروپا سيستم CORINE كه يك GIS است توسط جامعه ي اروپا در حال شكل گيري است و به طور گسترده اي براي آناليزهاي كشاورزي و ساير موارد كاربري اراضي توسط كشاورزهاي عضو به كار گرفته خواهد شد.
GIS نبايد با يك سيستم كارتوگرافي كه نقشه ها را به طور اتوماتيك ذخيره مي كند اشتباه گرفته شود و چيزي كه GIS را از سيستم هاي تهيه نقشه مجزا مي سازد‚همان توانايي تركيب كردن داده هاست.قابليت اصلي سيستم هاي كارتوگرافي ايجاد نقشه هايي است كه به صورت رقومي در كامپيوتر ذخيره مي شوند اما اطلاعاتي كه از تركيب لايه هاي مختلفي از داده ها به روشهاي مختلف و با ديدگاههاي مختلف بدست مي آيند عملكرد اساسي يك GIS مي باشد.
برخي كاربردهاي جالبGIS
GIS و امور بيمه
شركت بيمه درماني درانگلستان در سال 2002 به منظور سودآوري بيش ترGIS لندن را به كمك گرفت.موضوع كار بررسي رابطه ي بين تعداد افراد مبتلا به بيماري آسم و محل سكونت و كار ايشان بود.GISبه بيمارستان هايي كه كلينيك تخصصي آسم داشتند مراجعه كرد و آدرس تمامي بيماران را به دست آورد و اين داده ي اوليه را روي نقشه ي شهر لندن پياده كرد سپس از مركز سنجش آلودگي هواي شهرداري لندن‚ميزان آلودگي هواي نواحي گوناگون را به دست آورد. اين داده هم روي نقشه ي شهر لندن نشان داده شد و يك گرافيك گويا از ارتباط بين تعداد آسمي ها و نزديك بودن محل سكونت و يا كارشان به راههاي پر ترافيك لندن به دست آمد. به اين معني كه ترافيك سنگين تر آلودگي بيشتر و آلودگي بيشتر بيما ر آسمي فراوان تري را به دنبال دارد در اينجا كار GIS به پايان رسيد . وقتي نتيجه ي كا به صورت گرافيكي و نقشه ها به شركت بيمه كننده اعلام شد‚اين شركت بر حسب محل سكونت و كار افراد قيمت بيمه را تعيين نمود . به اين معني كه هر چه محل سكونت و كار افراد به مناطق پر ترافيك نزديك تر بود نرخ بيمه ي آنها بالا تر در نظر گرفته مي شد؛ چون احتمال ابتلاي آنها به بيماري آسم در نتيجه احتمال مراجعه ي ايشان براي درمان زياد تر بود . حتي قيمت بيمه ي مبتلايان به آسم در اين مناطق بيشتر از بيماران آسمي نواحي پاك تر بود .
GIS و گسترش دانش جانور شناسي
GIS انگلستان در زمينه ي گسترش دانش جانور شناسي گام هايي برداشته است كه نه تنها باعث استفاده ي فراوان پژوهش گران‚ دانشمندان وعلاقه مندان به اين رشته شده‘ بلكه اين روش براي ديگر دانشمندان نيز تعميم پيدا كرده است.
اين سازمان طرح خود را با يك نوع حشره شروع كرد به اين ترتيب كه از پژوهش گران‚ دانشمندان وعلاقه مندان خواست ((كفشدوزي )) پيدا كنند كه داراي هفت نقطه ي سياه بر پشتش باشد سپس مكان را به سايت اينترنتي حشره ي كفش دوز ايميل كنند. GISاين توانايي را داشت كه مكان مورد نظر را روي نقشه اي به منظور نشان دادن پراكندگي جغرافيايي اين حشره نشان داده شده بود‚ مشخص كند و اين نقشه را بر روي مونيتور رايانه در معرض در معرض ديد كاربران ذينفع قراردهد .
در زمان كوتاهي‚مناطق جديدي به عنوان محل زندگي اين حشره شناخته شدند كه قبل از آن‚روي نقشه ي پراكندگي جغرافيايي سنتي و كاغذي‚وجود نداشت. لازم به ذكر است كه پژوهشگران اين رشته در محل مورد نظر حضور مي يافتند و وجور آن حشره ي خاص را تاييد مي كردند.
بعد از اين موفقيت‚روش مذكور براي تشخيص پراكندگي جغرافيايي جانوران ديگر از قبيل خفاشها‚جغد ها و... هم به كار گرفته شد .
