سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح http://www.ngo-iran.ir/  NGO 

      سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور http://gsi.ir/    GSI

اولین قدم در تالیف دایرالمعارف جغرافیایی را در قرن اول میلادی استرابون که بسیاری او را بزرگترین جغرافیدان قدیم میدانند  برداشته است. 

اولین تئوری درباره ی شکل زمین توسط طالس ارائه گردیده است.

 اولین کسانی  که نقشه را همراه با تحقیقات جغرافیایی سطح زمین شناخته شده آنروز تهیه نمودند آناکسیمندر (شاگرد طالس) و آریستاکر (جغرافیدانان یونانی)بودند.

اولین عکس برداری هوایی از ازوپا(فرانسه) به و سیله G.S.TOURNACHON كه بعدها NADOR ناميده شد در۱۸۵۸در پاريس انجام گرفت.

اولین عکس هوایی که با بالن گرفته شد به تاریخ۲۳ اکتبر ۱۸۶۰ثبت گردید.

اولین فیلم برداری هوایی به وسیله ویلبر رایت در ۱۹۰۹ با هواپیما از چنتوچیلی ایتالیا انجام شد.

اولین محاسبه ی علمی اندازه گیری محیط کره ی زمین توسط اراتستن انجام شد و پوزیدوینوس محاسبات اراتستن را مجددا دنبال کرد.

ارزشمند ترین روش نمایش ناهمواری ها همانا نمایش آنها به صورت سه بعدی است نمایش بعد سوم یا مولفه سوم مختصات برای بسیاری از کاربرد ها اهمیت اساسی دارد زیرا از این طریق نه تنها پدیده های مورد نظر را ب صورت زنده تری در مقابل چشم بیننده قابل روئیت می سازد بلکه مغز وی را در تطابق تنگاتنگی با واقعیت پدیده ها قرار می دهد

اما باید در نظر داشت که نمایش بعد سوم سطح بر روی سطح مسطح کاغذ یا صفحه نمایش دشوار است

به همین دلیل نقشه برداران از دیر باز تلاش کرده اند روش هایی را برای نمایش ارتفاعات روی نقشه ارائه نمایند . سایه روشن ، گامهای رنگی ، اعداد ارتفاعی و منحنی های میزان از جمله این روش ها محسوب می شود

برای نیل به این هدف کامپیوتر به عنوان مهمترین ابزار شناخته می شود

ظهور کامپیوتر افق های روشن تری از هنر گرافیک را برای تهیه ی نقشه گشود

در این بین نقش کارتورگراف در ایجاد تصاویر سه بعدی و به تصویر کشاندن پدیده های مربوط به زمین به حالت سه بعدی از دنیای واقعی و انتقال آن بر روی یک صفحه را نادیده انگاشت

برای نواحی وسیع و موارد خاص می توان از مدل های سه بعدی استفاده نمود

۱- کاربرد های کارتوگرافی از جمله سایه روشن و کنترل کیفیت و........

۲-در سنجش از دوربرای بهبود کیفیت ژئومتریک تصاویر ماهواره ای

3- مقاصد نظامی

۴-مقاصد عمرانی

۵-مناطق کوچک

۶-برنامه ریزی چشم انداز های زمین

۷- مهندسی و تاسیسات جاده ها و کنترل ترافیک

۸-طراحی و ایجاد شهر های بزرگ

روش دیگر استفاده از روش اسکن سه بعدی با لیزر که در واقع روش برداشت مستقیم نقاط است ، می توان به مدل سه بعدی رقومی از زمین دست یافت ، روش کار به این صورت است که پرتو لیزر تحت زاویه خاصی به سمت منطقه مورد نظر فرستاده می شود و پرتو های برگشتی از نقاط به طور منظم و تعداد زیاد ثبت می شود

از آنجا که لیزر ازعوارضی مثل برگ درختان نیز عبور می کند ، در مناطق جنگلی نیز کاربرد دارد.

عکس های زیر متعلق به دانشکده جغرافیا در دانشگاه تهران می باشد.لازم به ذکر است که این دانشکده با وجود وسعت کم از امکانات بسیاری بهره مند است که وجود صد دستگاه کامپیوتر متصل به شبکه اینترنت یکی از این موارد آن به شمار می رود.

اولین همایش علمی سراسری دانشجویی جغرافیا طی تاریخ ۷ و ۸ آبان در دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران برگزار گردید. در این همایش از میان ۲۵۰ مقاله ارسالی ۷۲ مورد برای ارائه انتخاب و در نهایت به ۱۹مقاله برتر جوایزی اهدا شد.

تمامی مقالات فرستاده شده در کتابی با عنوان مجموعه مقالات اولین همایش علمی سراسری دانشجویی جغرافیا به چاپ رسید و به عنوان یاد بود در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفت.

حضور جناب آقای پروفسورمحمد حسن گنجی استاد ممتاز دانشکده جغرافیا و پدر جغرافیای نوین ایران و دیگر اساتید برتر از افتخارات این همایش به شمار می رفت.

لازم به ذکر می باشد که این امر به دبیری دکتر سید علی بدری رئیس موسسه جغرافیای دانشگاه تهران و همکاری انجمن های علمی دانشکده به انجام رسید.

همچنان که یک زبان با استفاده از مجموعه ای از نشانه ها و علائم به بیان اندیشه ها و برقراری ارتباط می پردازد، کارتوگرافی که به ایفای نقشی مشابه وظیفه ی بالا دست میابد می تواند دقیقا به عنوان یک زبان به حساب آید  از آنجا که علائم به کار گرفته شده در نقشه از نوعی است که با حداقل آموزش برای تمامی جهانیان قابل درک است لذا زبان کارتوگرافی را می توان زبانی بین المللی شمرد، اما زبانی کاملا تصویری و تابع قوانین ریخت شناسی تصاویر.

کارتوگرافي به صورت سنتي بعنوان علم و هنر ترسيم نقشه تعريف شده است. نقشه ها بصورت سنتي بوسيله مداد و کاغذ ترسيم مي‌شدند ولي گسترش و مزاياي کامپيوترها، کارتوگرافي را متحول کرده است. به صورتی که امروزه کارتوگرافي را به صورت مختصر هنر، علم و تکنولوژي ساختن نقشه از زمين و يا ساير کرات آسماني تعريف مي‌نمايند. ولي معني واقعي کارتوگرافي چيزي بيش از اين بوده و شامل ساختن(ثبت داده‌هاي مکاني بر روي نقشه ها)، مطالعه و حتی روش‌های استفاده از نقشه هاست. در دنياي امروز کارتوگرافی بسيار گسترده‌تر از نمايش مرزهای سياسی،خط سير ترابری و حمل و نقل می باشد

به تصویر کشاندن پدیده های مربوط به زمین  به حالت سه بعدی از دنیای واقعی و انتقال آن بر روی یک صفحه از مهمترین اهداف کارتوگرافیست ها بوده است با ظهور کامپیوتر اهمیت آن به عنوان یک ابزار گرافیکی افزایش یافت .

به نظر kraak (در سال 1988 میلادی )مقاصد ذ یل در کارتوگرافی مطرح هستند :

1- پیشرفت در تکنولوژی کامپیوتری

2- پیشرفت در توسعه ی کامپیوتر های گرافیک

مراحل كارتوگرافى و چاپ نقشه زمين‌شناسى (به روش سنتى(:

1-  انجام كار اسكرايپ: ترسيم خطوط كليه عوارض بر روى برگه‌هايى بنام اسكرايب

 2- عمليات استريپ: رويه‌بردارى يا تفكيك رنگ

3- عمليات لترينگ: تهيه نوشته‌هاى متن و گزارش نقشه

4- عمليات ليتوگرافى: عكاسى و ليتوگرافى به منظور تهيه فيلم

5-چاپ مقدماتى نقشه

6- غلط‌گيرى توسط زمين‌شناس مربوطه

7- اصلاحات نقشه :انجام تصحيحات لازم و در نهايت چاپ نهايى نقشه

يشتر نقشه هاي کيفي _ تجاري هم اکنون توسط نرم‌افزارهاي نقشه کشي از انواع free hand، 

auto CAD، GIS و ديگر نرم افزارهايی که در کارتوگرافی استفاده می شود  تهيه مي گردند که اين عمل خود باعث استفاده موثر از تصاوير دورسنجي و GIS (سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي) مي گردد.

اصول کارتوگرافی:
   اصول کارتوگرافی طبق نظر رابينسون(Robinson) به شرح زير مي باشد:
   الف) مقياس (Scale) / سيستم تصوير(Map Projection) / جنراليزه کردن (Generalization).

ب) طراحی (Design) / ترسيم و توليد(Map Produce).

نقشه هاي ايزوپلت نقشه هايي است كه با استفاده از خطوط

هم ارزش پراكندگي پديده ها را به نمايش در مي آورد در واقع در

 نمايش داده هاي نواحي كاربرد دارد كه داراي تغيير تدريجي

 هستند .

براي مثال دما٫ پديده ايست در حال تغيير كه در نمايش آن بايد از

 خطوط هم ارزش استفاده نمود .

اينگونه نقشه ها بيشتر براي سطوح مرتفع ٫ نقشه هاي هم

فشار ٫ هم دما و بسياري از اندازه گيريهايي كه مشاهدات آماري

 آن مي تواند به صورت سه بعدي ديده شود كاربرد دارند .

فضاي سه بعدي نيز به به وسيله ي يك سري از خطوط با نام

ايزوپلت كه نقاط هم ارزش را به يك ديگر متصل مي كند ديده

 مي شود .

گفتني است بين دو ايزوپلت مجاور در ارزش تفاوت وجود دارد.

نقشه هاي ايزوپلت با نقشه هاي كروپلت متفاوت است.

كروپلت نقشه هايي هستند كه در آن هر واحد فضايي با يك

رنگ (گام رنگي ) يا الگوي يك نواخت پر شده است و مناسب براي

 داده هايي است به طريقي مدرج و به هنجار شده باشند اما در

 ايزوپلت داده ها در يك  واحد از پيش تعريف شده متراكم نيستند.

گاه از گام هاي رنگي نيز به سبب نمايش بهتر داده ها و كاربري

 بيشتر آن توسط كاربر در نقشه هاي ايزوپلت استفاده مي شود.

( ترجمه و تلخيص)